روش‌هاي مطالعه صحيح

به كوشش جناب آقاي خوشبخت دبير ديني و قرآن آموزشگاه

قال رسول ا... (ص): «ما حُفِظَ فرَّ وَ ما كُتِبَ قَرَّ» آنچه نوشته شود باقي خواهد ماند و آنچه حفظ شود از دست خواهد رفت.

شخصي از حضرت سوال كرد چگونه علم و دانش را نزد خود نگهداريم؟ حضرت فرمودند بوسيله نوشتن كه اين روش از علم و دانش نگهداري مي‌كند.

در اين نوشته سعي داريم روش مطالعه‌ي صحيح را براي شما عزيزان بيان كنيم تا از مطالعه‌ي كتب درسي يا هر كتاب ديگري لذت ببريد و در امر يادگيري موفقيت بيشتري بدست آوريد.

1- سعي كنيد در يك كتاب به نكات اصلي بپردازيد و به نكات يك كتاب به صورت يكسان اهميت ندهيد. «اراسموس» يكي از دانشمندان معروف هلندي مي‌گويد: يك حافظه‌ي خوب و قوي بايد مثل طور ماهيگيري باشد كه تمام ماهي‌هاي درشت را در خود نگه داشته و ماهي‌هاي ريز را رها سازد.

2-  خواننده به هنگام مطالعه، مطالب را ياد مي‌گيرد ولي به سرعت مطالب يادگرفته‌شده را فراموش مي‌كند. اين مشكل به علت كلمه‌خواني و توجه نداشتن به مفهوم مي‌باشد. براي از بين رفتن اين مشكل بايد به نكات مهم و اصلي توجه داشته باشيم. روي مطالب اصلي مرور ذهني داشته باشيم. مطالب مهم را در كنار صفحه‌ي كتاب به صورت خلاصه بنويسيم تا در ذهن باقي بماند.

3- گاهي در هنگام مطالعه دچار حواس‌پرتي مي‌شويم. براي از بين بردن حواس‌پرتي بايد در حين مطالعه فعّال باشيم و در هنگام مطالعه در مورد مفهوم مطالب از خود سؤال كنيم و مفاهيم نوشته شده در آن كتاب را در ذهن خود تجسم كنيم. بعنوان مثال براي يادگيري هفت مرحله‌ي وضو خودمان را در ذهن تصور كنيم كه داريم وضو مي‌گيريم و مراحل را به ترتيب و درست انجام مي‌دهيم. تا اين هفت مرحله به صورت دقيق در ذهنمان بماند.

4- جاي مطالعه بايد دور از سرو صدا و جار و جنجال و عوامل حواس‌پرتي باشد. محل مطالعه هر چه ساده‌تر باشد مناسب‌تر است.

5- ميزان نور ومحل تابيدن و دماي هواي اتاق و بهداشت آن بايد مورد توجه قرار گيرد.

6- اگر از صندلي و ميز مطالعه استفاده مي‌شود بايد ارتفاع ميز و صندلي مناسب باشد. اندازه‌اي كه فعلاً رعايت مي‌شود و مورد نظر قرار گرفته ارتفاع 45 سانتيمتر براي صندلي و 75 سانتيمتر براي ميز است.

7- فاصله چشم تا سطح نوشته از 30 سانتيمتر  كمتر نباشد.

8- براي يادآوري آنچه مطالعه شده مي‌توان بطور ذهني مطالب را مرور نمود. نكات مهم را تكرار يا يادداشت كرد. زير نكات مهم خط كشيد و در مورد قسمت هايي كه خوب درك نشده علامت سوال گذاشت تا پيگيري گردد.

9- هيچ مطالعه كننده‌اي نبايد ارزش قرائت با سكوت را از ياد ببرد. سرعت مطالعه بدون صدا بيشتر از سرعت مطالعه با صداي بلند است. در كودكي و سالهاي اول دبستان بخاطر كسب مهارت در تلفظ مطالعه با صداي بلند مي تواند مفيد باشد.

10- اگر مطالعه‌ي شما در ارتباط با امتحان است سعي نماييد پشت سرهم نباشد زيرا خستگي و بي‌ميلي زودتر به سراغتان مي‌آيد. مفيد است بعد از هر ساعت مطالعه حدود 10 تا 15 دقيقه استراحت نماييد.

منابع: 1- فن درمان فراموشي و تقويت حافظه    2-  آيين نگارش دوره‌ي كارداني تربيت معلم